လူတိုင်းတွင် ဆံပင်လက္ခဏာ မတူညီကြရခြင်းမှာ တစ်ဦးချင်းစီ၏ ခန္ဓာကိုယ်လုပ်ဆောင်ပုံ ထူးခြားမှုကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင့်လျော်သော ဆံပင်ဂရုစိုက်နည်းများကို ရွေးချယ်နိုင်ရန် ဆံပင်၏ လက္ခဏာနှင့် သဘာဝကို နားလည်ထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဆံပင်ကို အစိုဓာတ်ပမာဏအလိုက် အမျိုးအစားသုံးမျိုး ခွဲခြားထားသည်— ပုံမှန်ဆံပင်၊ ဆီများသောဆံပင်နှင့် ခြောက်သွေ့သောဆံပင်တို့ဖြစ်သည်။ အမျိုးအစားတစ်ခုစီအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ကွဲပြားသော ဂရုစိုက်မှုနည်းလမ်းများ လိုအပ်ပါသည်—
၁။ ပုံမှန်ဆံပင်
လက္ခဏာ- ချောမွေ့၍ တောက်ပ၊ အစိုဓာတ်ရှိပြီး ထူထဲဖြာထွက်နေသည်။ ဘီးဖြင့် လွယ်ကူစွာ ပုံဖော်နိုင်သည်။
အကြောင်းရင်း- ဦးရေပြားအောက်တွင်တည်ရှိသော ဆီထွက်ဂလင်းသည် ဆီ (sebum) ကို ထုတ်လုပ်ပေးပြီး ၎င်းသည် ဆံပင်ကို သင့်တော်သောပမာဏဖြင့် ဖုံးအုပ်ပေးသည်—များလွန်းခြင်း၊ နည်းလွန်းခြင်းမရှိပေ။
ဂရုစိုက်ပုံ- ဆံပင်ကို ပုံမှန်စင်ကြယ်စွာ သန့်ရှင်းရန် နူးညံ့သော ရှန်ပူးကို အသုံးပြုပါ။ နေရောင်ခြည်မှ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် ကြာရှည်ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် အစိုဓာတ်နည်းသော ပတ်ဝန်းကျင်များ၊ အလွန်အကျွံ ဆံပင်ဖြီးခြင်း၊ ဆံပင်အခြောက်ခံစက် အလွန်အကျွံအသုံးပြုခြင်းနှင့် ဆံပင်ဆိုးဆေး သို့မဟုတ် ဆံပင်ကောက်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့ ဆံပင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သော အချက်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၂။ ဆီများသောဆံပင်
လက္ခဏာ- ဆံပင်သည် မွဲခြောက်၍ အသက်မရှိသကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး ဆီပြန်နေသော အသွင်အပြင်ရှိကာ ဖုန်မှုန့်နှင့် အညစ်အကြေးများ လွယ်ကူစွာ ကပ်တွယ်တတ်ပြီး ဦးရေပြားနှင့် မျက်နှာအသားအရေ ဆီပြန်စေသည်။
အကြောင်းရင်း- ဆီထွက်ဂလင်းများက ဆံပင်ကို အစိုဓာတ်ပေးရန် ဆီ (sebum) အလွန်အကျွံ ထုတ်လုပ်ခြင်းကဲ့သို့ အတွင်းအချက်များကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလို၊ ဆံပင်သည် အစိုဓာတ်မြင့်မားမှု ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီပါဝင်မှုများလွန်းသော ဆံပင်ဂရုစိုက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ပုံဖော်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့ ပြင်ပအချက်များကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဂရုစိုက်ပုံ- ဆံပင်မျှင်များပေါ်တွင် စုပုံလာနိုင်သော အညစ်အကြေးများ ဖယ်ရှားရန် ဆံပင်ကို ပုံမှန်ဆေးကြောပါ။ ဆေးကြောရာတွင် ရေအေးကို အသုံးပြုပါ။ ကန်ဒီရှင်နာ အသုံးပြုပါက အနည်းငယ်သာ လိမ်းကာ ဆံပင်အဖျားများတွင် နှိပ်နယ်ပေးပါ။ အာနိသင်ပြင်းထန်လွန်းသော သို့မဟုတ် ဆီပါဝင်မှုလွန်ကဲသော ကန်ဒီရှင်နာ သို့မဟုတ် ဆံပင်ပြုပြင်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ထို့အပြင် အဆီများသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်းနှင့် အနားလုံလောက်စွာ မယူခြင်းကဲ့သို့ ဆီထွက်ခြင်းကို လှုံ့ဆော်ပေးသော အပြုအမူများကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၃။ ခြောက်သွေ့သောဆံပင်
လက္ခဏာ- ဆံပင်သည် ကြမ်းတမ်း၍ ဖွာထွက်ကာ ကြွပ်ဆတ်ပြီး ကျိုးပဲ့လွယ်သည်၊ အလေးချိန်နှင့် အစိုဓာတ်နည်းပါးကာ ပုံဖော်ရန်ခက်ခဲသည်။ ဆံပင်အလွန်ခြောက်သွေ့ပါက ဆံပင်အဖျားကွဲခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သည်။
အကြောင်းရင်း- ဆီထွက်ဂလင်းများက ဆံပင်ကို အစိုဓာတ်ပေးရန် ဆီ (sebum) အလွန်အကျွံ ထုတ်လုပ်ခြင်းကဲ့သို့ အတွင်းအချက်များကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလို၊ ဆံပင်သည် အစိုဓာတ်မြင့်မားမှု ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီပါဝင်မှုများလွန်းသော ဆံပင်ဂရုစိုက်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ပုံဖော်ပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့ ပြင်ပအချက်များကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဂရုစိုက်ပုံ- ဆံပင်အဖျားကွဲခြင်း ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ဆံပင်ကို မကြာခဏ မဆေးကြောသင့်သလို ရှည်လျားအောင်လည်း မထားသင့်ပါ။ ဆံပင်ကို ပြင်းထန်စွာဖြီးခြင်း၊ ပူနွေးသောလေဖြင့် အခြောက်ခံစက်အသုံးပြုခြင်း၊ မကြာခဏ ဆံပင်ကောက်ခြင်းနှင့် အယ်လ်ကာလီဓာတ်များပါသော ရှန်ပူးများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ဆံပင်ဆေးကြောတိုင်း ကန်ဒီရှင်နာ သို့မဟုတ် ဆံပင်ပြုပြင်ပစ္စည်းကို သေချာစွာ လိမ်းပေးပါ။ သင်အသုံးပြုသော ရှန်ပူးတွင် ဆံပင်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးသော အစိုဓာတ်ပေးပါဝင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သင့်ပါသည်။
အရေးအကြီးဆုံးအချက်မှာ ဆံပင်အမျိုးအစား မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဆံပင်ဖွဲ့စည်းပုံကို မထိခိုက်စေသော သို့မဟုတ် ဦးရေပြားအောက်ရှိ ဆီထွက်ဂလင်းများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို မနှောင့်ယှက်စေသော သင့်လျော်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဆံပင်ကို ပုံမှန်ဆေးကြောရန်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် AloEx ရှန်ပူးနှင့် ဆီရမ်တွင် ဆံပင်နှင့် ဦးရေပြားကို အာဟာရဖြည့်တင်းပေးကာ အစိုဓာတ်နှင့် ကျန်းမာစေရန် ကူညီပေးသော သဘာဝဆေးဖက်ဝင်အပင် ၃၀ ကျော်မှ အနှစ်များ ပါဝင်ပါသည်။
တန်ဖိုးရှိသော အချက်အလက်များအတွက် Chulalongkorn တက္ကသိုလ်၊ ဆေးဝါးသိပ္ပံဌာန၏ ဆေးဝါးသိပ္ပံနှင့် စက်မှုဆေးဝါးဌာနခွဲနှင့် Cosmetics in Daily Life (Bangkok: Chulalongkorn University, 2001) စာမျက်နှာ 150–152 တို့ကို ကျေးဇူးတင်ပါသည်။
